Atilla Yeşilada Seti (3 Kitap)

MUHALİF BİR EKONOMİSTİN GÜNCESİ

Muhalifim, çünkü düşünüyorum, değerli okur…

Muhalifim öyleyse varım…

AKP ve onun besleyip kontrol ettiği medya sayesinde zaten çok cılız bir güdü olan "kritik düşünme" ve "yapıcı eleştiri" huyumuzu tümüyle yitirmiş durumdayız. Odin bizi affetsin, cumhurbaşkanının yüksek faizin yüksek enflasyona neden olduğunu iddia ettiği; isminin başında "Prof" titri olan, yüksek tirajlı gazetelerde köşe tutan koca adamların da "ya, öyledir, valla" diyebildikleri Alis'in Harikalar Ülkesinde'yim, nasıl muhalif olmayayım?

Muhalif olmak bir vatan hizmeti… Gerek gazeteci, gerekse ekonomist kimliğimle benim görevim hükümet ve kudret sahiplerinin icraatlarını övmek olmamalı. Översem, iyice şımarıp daha da büyük hatalar yaparlar. Makalelerimi okuduğunuzda Türkiye'nin nasıl adım adım sefalete sürüklendiğini göreceksiniz. Yapılan hataları, sifonlanan fonları, eşe-dosta dağıtılan pozisyonlar ve ihaleleri biz yazmasak, halk nasıl öğrenecek? Modern bir toplum, güçlü bir muhalif basın olmadan nasıl demokratik kararlar verebilir?

Türkiye bir türlü muhalif düşünce ile ekonomik kalkınma arasındaki sıkı bağlantıyı da çözemedi. Bir şeyi keşfetmek için önce varolandan memnuniyetsizlik duymak lazım. Varolanı sorgulamak, sürekli eskiyi eleştirip, yeni düşünce üretmek inkişaftır. Einstein de muhalifti, Steve Jobs da…

Ben çok yürekli bir insan değilim, öyle meydanlara inip şimdilerde yapılan zulmü protesto edecek halim yok. Ama yarın tarihin, bu dönemde yapılan haksızlıklara sessiz kalan her düşünürü yargılayacağını çok iyi biliyorum. Türkiye'nin nesiller boyunca sefalete mahkum edilmesine sessiz kalmanın bir insanlık suçu olduğuna inanıyorum.

Bu nedenle de karınca kararınca muhalefet görevimi icra ediyorum. Sizi bilgilendirmek için... Hükümeti uyarmak için... Tarihe not düşmek için…

- Atilla Yeşilada

EKONOMİNİN BİTİŞ DÜDÜĞÜ VE BAŞLAMA VURUŞU

1979 yılında kısa bir Boğaziçi İdari Bilimler tecrübesi ardından bursla ABD'de Eastern Illinois Üniversitesi'nde ekonomi eğitimime başladım. Sonra Kaliforniya Üniversitesi Santa Barbara'da lisansüstü ve (diplomamı almadığım) New York Eyaleti'nde Rensselear Polytechnic Institute'da finans-ekonomi doktorası yaptım. 10 yıl ekonomi yuttum yani. Bu süre zarfında çeşitli üniversitelerde ders verdim, bir süre araştırma uzmanı olarak çalıştım.

Türkiye'de 11 yıl aracı kurumlarda araştırma müdürlüğü yaptım. 10 yıl part-time olarak CNBC-e, Habertürk ve Cem TV'de ekonomi ve haber programı sundum. 20 yıldır da kader arkadaşlarımla ekonomi ve siyasi araştırmalar üretip, New York Merkezli Global Source Partners araştırma şirketi üzerinden Türkiye'yle ilgilenen kurum ve kuruluşlara raporlar satarız. Ayrıca YouTube'da ekonomi videoları çekerim, bir de ortağı olduğum ParaAnaliz websitesi var.

30 yıldır ekonominin içinde yüzerim yani. Ama hala kendime usta demedim, hergün ne kadar çok bilmediğim konu olduğuna hayıflanan bir öğrenciyim. Kendime asla "ekonomist" payesini layık görmedim, ama mesleğime aşığım ve onun bir şerefi olduğunu düşünüyorum.

Türkiye'de son beş yılda üretilen suni ekonomik başarı hikayesi ve gittikçe yolundan sapıp ülkeyi batıran politikaları savunma gayreti beni çileden çıkardı. İşler iyiye giderse, Saray'ın dehası öğülüyor, kötüye gitse, algı operasyonu, Üst Akıl, Faiz Lobisi. Biz yediği ekmeğe saygılı, meslek namusu diye bir kavrama inanan profesyoneller için bunlar çok ağır geliyor. Türkiye ekonomisi batıyor, ama "Kral çıplak" diye bağırmaya cesaret eden çok az.

Bu yüzden dört yıldır ekonomide yapılan yanlışları ve sonuçlarını yazıyorum. Dördüncü kitabımda daha da ileri giderek 2020'de neler yaşanacağını da tahmin ettim.

Ekonomiyi bir süre barbutta zar atar gibi yönetebilirsiniz, Şans Tanrıçası zarı atan elinizi okşar, ama yol bitti artık. Bitiş düdüğü çaldı. Ya bu yönetim gidecek, ya da akılcı ekonomik politikalara dönecek. Umarım 2020 sonunda zihni sinir ekonomik saçmalıklar bitecek ve ben daha ciddi mevzularda, mesela uzaylılarla yaşadığım tatil konusunda kitabımı yazabileceğim...

Yaşa ve yaşat,
Ama öleceksen, savaşarak git!

Atilla "FÖŞ" Yeşilada

PANDEMİ ÇAĞINDA EKONOMİ

Wuhan'da laboratuvardan kaçan bir virüs insanlığa iki yıl kan ağlattı. Pandemi sona ermedi, bu kış yine bizimle olmaya devam edecek. Bu son pandemi de değil; Homo sapiens, dünyayı babasının çiftliği gibi hoyratça kullanmakta ısrar ettikçe, küresel ısınma tüm habitatları hallaç pamuğu gibi attıkça, 21. yüzyıl pandemiler çağı olmaya aday.

İnsan, tabiatı gereği, kötü anıları ve haberleri göz ardı etmeye çok meyilli. Hâlbuki tarih sadece ondan ders almayanlar için tekerrür eder. Nitekim Türkiye'de artık Covid-19 konuşulmuyor, pandemi esnasında yapılan hataların analizine rastlamadım.

Beşinci kitabım Pandemi Çağında Ekonomi'de çoğu salgınla ilgili makalelerimi derleyerek geçmişe ekonomik bir perspektif sundum. Kitapta Covid-19'un beraberinde getirdiği ekonomik sorunları ve çözümleri öne çıkardım.

Beş kitabımın da ana konusu yakın geçmişi ekonomist gözüyle yorumlamak, hata ve sevaplarımızın muhasebesini yapmaktır. Aramızda geçmişi unutmak değil, inceleyerek nerede hata yaptığımızı, nerede hata yaptığını anlamak ve pandeminin insanlığı, jeopolitik ve ekonomik gidişatı nasıl değiştirdiğini kavramak isteyenler varsa, bu kitabı öneririm.

Atilla "FÖŞ" Yeşilada