Benlik ve Başkası

Benlik dedigˆimiz s¸ey nedir? Degˆis¸meyen ic¸sel bir o¨z mu¨, beynin u¨rettigˆi bir yanılsama mı yoksa ancak bas¸kalarıyla kurdugˆumuz ilis¸kiler ic¸inde s¸ekillenen toplumsal bir yapı mı? C¸agˆdas¸ fenomenolojinin ve zihin felsefesinin o¨nde gelen isimlerinden Dan Zahavi, Benlik ve Bas¸kası'nda bu kadim soruyu gu¨nu¨mu¨z felsefe, psikoloji, psikiyatri, no¨robilim ve sosyal bilis¸ tartıs¸malarıyla birlikte yeniden ele alıyor. Husserl, Scheler, Stein, Schutz, Sartre ve MerleauPonty gibi du¨s¸u¨nu¨rlerin ac¸tıgˆı yoldan ilerlerken benlik u¨zerine c¸agˆdas¸ antirealist, anlatısal, toplumsal ins¸acı ve bilis¸sel yaklas¸ımlarla gu¨c¸lu¨ bir hesaplas¸maya giris¸iyor.

Zahavi'ye go¨re bilincin o¨znel boyutunu ciddiye alan her ac¸ıklama, deneyimin "benim ic¸in" olus¸unu hesaba katmak zorundadır. Ancak bu, insanı kendi ic¸ine kapalı, bas¸kalarından yalıtılmıs¸ bir o¨zne olarak du¨s¸u¨nmek anlamına gelmez. Aksine, empati bas¸kasını kendi izdu¨s¸u¨mu¨mu¨ze indirgemeden kavrayabilmenin; utanc¸ ise benligˆin bas¸kasının bakıs¸ı altında nasıl ac¸ıgˆa c¸ıktıgˆını go¨rmenin ayrıcalıklı imka^nlarından biridir.

Benlik ve Bas¸kası, "Ben kimim?" sorusunu "Bas¸kalarıyla nasıl bir du¨nyada yas¸ıyorum?" sorusundan ayırmadan du¨s¸u¨nmek isteyen okurlar ic¸in yogˆun, berrak ve ufuk ac¸ıcı bir c¸alıs¸ma.