Cinsel Kimlikler

Yirminci yüzyılın en tartışmalı, en çok konuşulan kamusal entelektüellerinden -akademisyen, yazar, kültür eleştirmeni ve kendini muhalif feminist olarak tanımlayan- Camille Paglianın kült başyapıtı Sexual Personae; ilk basımından tam otuz beş yıl sonra Cinsel Kimlikler adıyla Türkçede. Nefertiti'den Emily Dickinsona, 700 sayfayı aşan bu devasa çalışma; sanatı, cinselliği ve Batı uygarlığının kökenlerini akademik feminizme, çağın hâkim düşünce kalıplarına ve rahat kabullere meydan okuyan bir cüretle yeniden ele alıyor.
Esasen bir doktora tezi olarak 1980lerin başında tamamlanan ancak yıllarca yayımlanamayan Sexual Personae, nihayet 1990da Yale University Press tarafından basılmıştı. Kitap aynı yıl National Book Critics Circle Ödülüne aday gösterilmiş, kısa sürede akademik çevrelerin dışına taşarak geniş bir okur kitlesine ulaşmıştı.

Güncelliğini Koruyan Bir Provokasyon

Toplumsal cinsiyet, kimlik ve temsil tartışmalarının bu denli merkezi olduğu bir dönemde Paglianın otuz beş yıl önce yazdığı satırlar hâlâ rahatsız edici derecede güncel. Uygarlık, doğaya karşı çekilmiş bir savunma hattıdır. Camille Paglianın kitabı boyunca savunduğu bu tez, sanat tarihini bildiğimiz biçimiyle okumayı zorlaştırır.
Pagliaya göre Batı sanatının merkezinde bir korku yer alır: Doğurgan, kayıtsız ve yok edici doğanın karşısında insanın duyduğu ilkel dehşet. Apolloncu form-heykelin keskin hattı, şiirin ölçüsü, portrenin sabitlenmiş bakışı bu dehşetle baş etme girişimidir. Ama bastırılan şey geri döner; Dionysosçu güç, sanatın en parlak yapıtlarında bile yüzeyin hemen altında beklemeye devam eder.
Bu tezi; Nefertitinin büstünden Botticelliye, Spenserdan Blakee, Baudelaireden Wildea ve Dickinsona uzanan olağanüstü geniş bir yelpazede sınar. Androjinlik, sadizm, pagan imgelerin Hıristiyanlık içinde hayatta kalışı: Alışkın olduğumuz eserler burada yeniden ve başka bir bakış açısıyla okunur.
Yayımlandığı günden bu yana tartışma yaratmayı sürdüren Cinsel Kimlikler, hiçbir zaman kolay bir kitap olmaya niyetlenmedi. Katılmadığınız yerlerde bile sizi düşünmeye zorlayan ender kitaplardan biri.