Deniz Yoluyla Eşya Taşımada Sürastarya

TTK'da deniz yoluyla eşya taşınması, navlun sözleşmeleri iki başlık halinde incelenmiştir. Navlun sözleşmesinde asıl gaye eşyanın teslim alındığı gibi muhtemel en kısa zamanda belirlenecek yere taşınması olmaktadır. Taşınması taahhüt edilen eşyanın gemiye yüklenmesi dâhil masrafların kimin üzerinde doğacağı ve yükleme aşamasında eşya veya gemi herhangi bir zarar doğduğunda, zarardan kimin sorumlu olacağı, bu aşamanın tamamlanması için gereken süre, varma limanına varıldıktan sonra boşaltma faaliyetlerinde yükün gemiden çıkarılması ve boşaltma faaliyetleri için kullanılan süre ve benzeri gibi hususlar çalışmamızda incelenmiştir.Çalışmamızda da ayrıntılı olarak açıklandığı gibi navlun sözleşmesi çeşitli aşamalardan meydana gelir. Bu aşamalarda yükleme ve boşaltma aşamaları, taşıyanla birlikte, taşıtanın ya da yükle ilgililerin de faaliyete dâhil olmasını gerektirmektedir. Anılan aşamalarda taraflar arasındaki menfaatler dengesini korumak ve sağlamak, sözleşmenin de ifa edilmesini mümkün olan en kısa sürede tam olarak neticelendirebilmek için, navlun sözleşmesinin tarafları genel olarak kanuni düzenlemelerin haricinde ayrıntılı hükümler kararlaştırmaktadırlar. Taraflar bu hükümlerde dünya genelinde kabul edilmiş kurum ve kuruluşlarca hazırlanan tip çarter sözleşmelerinden ve bu sözleşmelerdeki klozlardan (clause) faydalanmaktadırlar.Denizcilik uygulamasında sürastarya (demurrage) konusu önemli bir yer işgal etmektedir. Taşıma sözleşmesinden kaynaklanan ihtilafların büyük bir kısmı da sürastarya süresi ve ücretinden kaynaklanmaktadır. Konunun bu denli yoğun olmasına karşılık Türk hukukunda kaynakça bakımından eksiklikler bulunmaktadır. Bu eksikliği giderebilmek adına çalışmamızda sürastarya ile ilgili ihtilaf çıkaran hususlara değinilmeye çalışılmıştır.