Ekonomi Politiğin Eleştirisi

Karl Marx'ın 1859 yılında yayımlanan Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı (Zur Kritik der politischen Ökonomie) adlı eseri, onun olgunluk dönemi ekonomi teorisinin temellerini attığı ve ünlü Altyapı-Üstyapı kuramını formüle ettiği başyapıtıdır. Bu kitap, daha sonra yazacağı Das Kapitalin bir ön hazırlığı niteliğindedir.
Kitabın en çarpıcı kısmı, Marx'ın toplumun işleyiş yasalarını özetlediği Önsöz bölümüdür. Burada Marx, toplumsal değişimin motorunu şu şekilde açıklar:
• Üretim İlişkileri ve Üretici Güçler: İnsanlar, hayatta kalmak için belirli üretim ilişkilerine girerler. Bu ilişkilerin toplamı, toplumun iktisadi yapısını (Altyapı) oluşturur.
• Altyapı vs. Üstyapı: Hukuk, siyaset, din ve sanat gibi kurumlar (Üstyapı), bu iktisadi temel üzerinde yükselir. Yani, insanların bilinci varlıklarını değil, toplumsal varlıkları bilinçlerini belirler.
• Devrim Momentu: Üretici güçler (teknoloji, iş gücü), mevcut üretim ilişkileriyle (mülkiyet yapısı) çatışmaya başladığında toplumsal devrim çağı başlar.