İslam Felsefesinde Cevher Teorileri

Kadim Yunan orijinli ve çok yönlu¨ bir kavram olan cevher, İslam Felsefesinde pek çok tartışmanın odağında bulunmaktadır. Cevhere yu¨klenen anlam du¨şu¨ncenin seyrini şekillendiren ve du¨şu¨nu¨ru¨n varlığa bakışını tespit etmemize imkân sunan bir mahiyet arz etmektedir. Cevher mantıkla ilgili olduğu kadar fizik ve metafizikle de ilgili bir kavramdır. Mantıkta yapılan cevher tanımı, tanım cu¨mlesindeki konuyu ön plana çıkarırken fizikte ve metafizikte onun kendi başınalığı vurgulanmaktadır. Metafizik alandaki özellikle basit cevherler ile ilgili zihinsel du¨şu¨nce su¨reçleri cevher hakkında farklı yorumlara olanak sağlamaktadır. Şu¨phesiz bu alanlar birbirinden tamamen bağımsız alanlar değildir. Dolayısıyla değerlendirmeler de birbirinden tamamen bağımsız yapılmamaktadır. İslam Felsefesinin İslam coğrafyasında u¨retilen felsefi du¨şu¨nceler olduğu muvacehesinde biz çalışmamızda felsefenin kavramlarını kullanmalarından dolayı kelam ve tasavvuf alanındaki göru¨şlere de yer vererek konuyu incelemeye çalıştık. Çalışmanın sonunda ise modern dönemle ilgili bazı öneriler geliştirmeye çalıştık.