Machiavelli, İslam ve Doğu

Machiavelli gerçekten yalnızca Batı'ya mı aitti?
Prens, siyasal du¨s¸u¨nce tarihinin en çok okunan, tartışılan ve suçlanan metinlerinden biri. Peki Machiavelli'nin du¨şu¨ncesini Floransa'nın sınırlarından çıkarıp Bağdat'a, İstanbul'a, Kahire'ye uzanan daha geniş bir du¨nyanın içine yerleştirdiğimizde ne göru¨ru¨z?
Machiavelli, İslâm ve Doğu, siyasal du¨şu¨nce tarihinin yerleşik haritasını yeniden çiziyor. Prens ile İslâm siyaset geleneği arasındaki şaşırtıcı yakınlıkların izini su¨rerken Osmanlıların Machiavelli'nin du¨nyasındaki yerini, Doğu ile Batı arasında dolaşan fikirleri, çevirileri ve metinleri gu¨n yu¨zu¨ne çıkarıyor. Machiavelli ile Osmanlı tarihçisi Celâlzâde Mustafa'yı aynı çağın siyasal krizleri içinde yan yana getiriyor; Prens'in Mısır'dan Osmanlı sarayına uzanan seru¨venini takip ediyor.
Ortaya, Doğu ile Batı arasına çekilmiş keskin sınırları bozan çok daha hareketli bir du¨şu¨nce tarihi çıkıyor. Belki de Machiavelli'yi yeniden okumak için önce onu bildiğimiz yerden çıkarmak gerekiyor.