Mustafa Kemal Paşa'yı Kurşuna Dizilmekten Nasıl Kurtardım?

Tam II. Abdülhamid'in tahta çıktığı yıl, 1876'da dünyaya gelen ve 2. Cumhuriyetin kurulduğu 14 Mayıs 1950 seçimlerinden bir ay önce vefat eden Fevzi Çakmak, yakın tarihimizin unutturulan değerlerinden biri. Tıpkı Kazım Karabekir, Cevad Pas¸a ve Rauf Orbay gibi o da yas¸arken sessizligˆe go¨mu¨lenlerden. Mustafa Kemal Pas¸a'nın etrafındaki hayaletlerden biri haline getirildi kasıtlı olarak. 22 senelik rekor sayılan Genelkurmay Bas¸kanlıgˆı, Sakarya ve Bu¨yu¨k Taarruz zaferlerinin planlayıcılıgˆı, ilk Bas¸bakanlık diyebilecegˆimiz Vekiller Heyeti Bas¸kanlıgˆı ve demokrasiye gec¸is¸ su¨recinde Tek Parti diktato¨rlu¨gˆu¨nu¨n yıkılmasına verdigˆi destek bile unutturulmaması ic¸in yeterliydi.
Bugu¨n "Fevzi Çakmak" denilince akıllarda belli belirsiz bir resim dolas¸ıyor, o kadar. Vefat yıldo¨nu¨mlerinde Genelkurmay Bas¸kanlıgˆı'nda dahi anılmıyor, belgesellerde ismi gec¸miyor, en fazla "Atatu¨rk ve silah arkadas¸ları" diye mu¨phem bir etikete sıkıs¸tırılıyor.
Tam bir hatıratı var mı, bilmiyoruz. Akın gazetesinde 1948 yılında kendisiyle yapılan so¨yles¸ide bir hatıratı oldugˆundan bahsediliyor. Ancak bugu¨ne kadar gu¨nyu¨zu¨ne c¸ıkmıs¸ degˆil. Gu¨nlu¨kler'i bile en kritik bo¨lu¨mlerinden mahrum olarak nes¸redildi. I·s¸te elinizdeki kitapta Mares¸al'in kendi hatıralarını okuyacaksınız. Yegˆeni Adnan C¸akmak vaktiyle Mares¸al'in kendisine anlattıgˆı hatıralardan tuttugˆu notları Murat Sertogˆlu'na anlatıyor, o da 40 bo¨lu¨m halinde Hu¨rriyet gazetesinde tefrika ediyor. (10 Nisan-19 Mayıs 1975)