Osmanlı Hükümet Sistemi 1889

Osmanlı Hükûmet Sistemi, Fransız yazar Paul de Réglanın 1889 yılında kaleme aldığı ve Osmanlı Devletinin son dönem yönetim yapısını, siyasal işleyişini ve toplumsal düzenini inceleyen dikkat çekici bir eserdir. Yazar İstanbul'u, devlet yönetiminin, bürokrasinin, saray hayatının ve farklı toplulukların bir araya geldiği karmaşık bir merkez olarak ele alır. Gözlemlerini tarihî olaylar, resmî kurumlar ve günlük yaşamla ilişkilendirerek dönemin yönetim anlayışını kapsamlı biçimde değerlendirmeye çalışır.
Eserde padişahlık kurumu, Babıâli, saray teşkilatı, devlet görevlileri, mali yapı ve idari mekanizmalar ayrıntılı biçimde incelenirken, II. Abdülhamid dönemi başta olmak üzere XIX. yüzyıl Osmanlı siyasetinin temel meseleleri de ele alınmaktadır. Bunun yanında İstanbulun fiziksel görünümü, sosyal hayatı ve çok kültürlü yapısı üzerinden devlet ile toplum arasındaki ilişkilere dair gözlemler de sunulmaktadır.
Döneminin siyasi bakış açısını yansıtan bu çalışma, günümüz okuru için geç Osmanlı bürokrasisinin Avrupadan nasıl algılandığını gösteren kıymetli bir çalışmadır. Eleştirel yaklaşımı ve ayrıntılı tasvirleriyle eser, Osmanlının son yüzyılına ilgi duyan araştırmacılar ve tarih meraklıları için son derece önem arz etmektedir.