Divan-ı İlahiyat (Çavdaroğlu Müfti Derviş)

Elmalılı Ümmî Sinan Hazretleri'nin irşâdında yetişmiş beş büyük Hak erinin seyr ü sülûk tecrübelerinibir araya getiren Beş Er Külliyâtı'ndaki dîvânlardan biri; Çavdaroğlu Müftî Dervîş'in Divân-ı İlâhiyât'ı...Çavdaroğlu Müftî Dervîş Ahmed Efendi 16. ve 17. asırlarda Kütahyada yetişen Yûnusgönüllümutasavvıflardan biridir. Çavdaroğlu Kalburcu Şeyhi Ahmed Efendinin torunu, Ümmî SinanHazretleri'nin dervîşi ve halîfesi, Niyâzî-i Mısrî, Gülâboğlu Mehmed Askerî, AhmedMatlaî veMuslihiddîn Şeyhî'nin yol kardeşi, Gaybî Sunullahın Hazretleri'nin babası olmak gibi özellikleresahiptir. Türk Tasavvuf Tarihi ve Edebiyatı alanında "Beş Er" diye şöhret bulan şahsiyetlerin şiirlerinde ortaya koydukları üslûp ve görüşlerin tam ortasında yer alan Çavdaroğlu Müftî Dervîş, medresetahsiligörmesine, senelerce Kütahya Müftülüğü yapmasına rağmen şiirdeki dili itibariyle tambirhalkadamıdır. O, diğer yol kardeşleri ve silsilesinden gelen mürşidleri Sinân Ümmî, Eroğlu veVâhibÜmmîHazretleri gibi Çavdarlu Yörüklerinin konuşmalarını şiire taşıyarak Anadilimiz Türkçe'yi Rabçehâlinegetiren Yûnus Emre muakkiplerinden biridir. Çavdaroğlu'nun nutk-ı şerîfleri, muhatabıyla senli benli konuşurcasına hemen şu anda söylenivermişkadar doğal ve sadedir. Vahdet-i vücûd idrâki gibi, aşk ve nefs bilgisi gibi çetrefilli mes'eleleriböylesine arı-duru bir kelâmla anlatmak herhalde kerâmet-i evliyâdan bir cüz olsagerektir.Çavdaroğlu'nun şiiri haza "İlâhî"dir. Şairlerin kendilerine özel kavramlar kullandıkları bir ortamda,hakikati çıplak bir Türkçe ile anlatan mutasavvıfın bu özelliğini herhalde içinde yaşayıpbüyüdüğü "Yörük/Türkmen" kültürünün canlılığında ve güzelliğinde aramak gerekir. Fakat onunbuüslûbununarkasında hiç şüphesiz Yûnus Emre gibi bir öncü vardır. Çavdaroğlu Türkçeyi arşa kanatlandıranYûnus muakkiplerinden biri olmak hasebiyle Türk-İslâm Tasavvuf Edebiyatı bünyesindeincelenmeyedeğer bir şahsiyet olarak karşımıza çıkmaktadır. Elinizdeki eserde onun "Divân-ı İlâhiyât"ınıbulacaksınız.