Hannah Arendt ve İnsan Hakları: Ortak Sorumluluk Açmazı

Peg Birmingham bu kitapta Hannah Arendt'in insan hakları du¨şu¨ncesindeki en zor du¨ğu¨mlerden birini açmaya çalışır. Arendt'in "haklara sahip olma hakkı" formu¨lasyonu insan haklarını siyasal bir ontoloji meselesi olarak kavrayabilmek için bir dayanak sunar mı, yoksa kimi yorumlarda öne su¨ru¨ldu¨ğu¨ gibi felsefi temelden yoksun, retorik bir araç olarak mı kalır?
Birmingham bu sorunun yanıtını ararken Arendt'in "doğumluluk" kavramını merkeze alır. Bu olgunun barındırdığı ontolojik çekirdeği açığa çıkarmak için Arendt'in farklı zaman ve bağlamlarda kaleme aldığı metinleri kateder. Augustinusçu sevgi ediminden Kafka'nın öyku¨lerine, Benjamin'in gu¨nlu¨klerinden İkinci Du¨nya Savaşı sonrası tartışmalara uzanan bu metinler boyunca Birmingham, doğumluluğun insan varoluşunu nasıl siyasal bir anlam ufkuna yerleştirdiğini izler. İnsanın du¨nyaya her defasında bir başlangıç olarak gelişi, yeni bir şey başlatma ve eyleme geçme kapasitesi, başkalarının karşısında göru¨nu¨r olma ve tanınma ihtiyacı, haklara sahip olmayı bir du¨nyaya ait olmanın siyasal koşulu olarak du¨şu¨nmenin imkânını açar.
Ancak kitap, bu imkânı iyimser bir ortaklık vaadiyle sınırlı tutmaz. Zira Birmingham, bu olanakları araştırırken Arendt'te ortak insanlık fikrinin taşıdığı rahatsız edici yu¨ku¨ de merkeze alır. Tiksinti, korku, haz ve minnettarlık gibi deneyimler birlikte yaşamanın duygulanımsal eşiğinde iç içe geçer ve Arendt'in "ortak sorumluluk açmazı" dediği şeyin etrafında buluşur. Birmingham, bu kitabında "haklara sahip olma hakkı"nı bu açmaz u¨zerinden, bir gu¨vence olarak değil, siyasal olanın kırılgan ama vazgeçilmez koşulu olarak yeniden du¨şu¨nmeye davet eder.