İmam Gazali - Oruç ve Sabır Seti (6 Kitap)

Niyet ve İhlas (Kitabun Niyyeti vel İhlas)

Niyetsiz amel boşa yorulma, ihlassız niyet nifak ile denk, isyanla eşit olan riyadır. Gerçekçi olmayan sıdksız ihlas ise boştur. Allahdan başkası için yapılan amellerin boşa gitmesi ile alakalı Allahu Teala şöyle buyurmuştur: Yaptıkları her bir işi ele alacağız ve onu dağılmış toz zerresi yapacağız. (Furkan 23)

Ne kadar garip! Niyetin hakikatini bilmeyen kimse niyetini nasıl düzeltecek? Niyetini tashih eden kimse ihlasın hakikatini bilmiyorsa niyetini nasıl halis kılacak? İhlas sahibi sıdkın hakikatini bilmiyorsa onu nasıl talep etsin?

Yeme ve İçme Adabı (Kitabu Âdabil-Ekl)

Yemeklerin en kötüsü, fakirlerin ihmal edilip de sadece zenginlerin davet edildiği düğün yemeğidir!
Allah Teâlâya ulaşmaya ilim ve amelden başka bir yol yoktur...
*Sıcak yemeğe üflenmemelidir. *Hurmalar tek sayıda tüketilmelidir.
Aklı artıran 4 şey vardır:
Fazla konuşmayı terk etmek
Misvak kullanmak
Salih kimselerle oturmak.
Alimlerle oturmak
Resulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: Kardeşin sana ikram ettiği zaman, onun ikramını kabul et, reddetme. Zira o kimse hakikatte Allah için ikram ediyor.
Resulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: Üç şey (yemek) vardır ki, insan onlardan hesaba çekilmez. Sahur yemeği, iftar yemeği ve arkadaşlarla yenilen yemek.

Orucun Sırları (Kitabu Esraris Savm)

Oruç, sabrın yarısıdır.
Sabır, imanın yarısıdır.
Her iyiliğe, bire ondan yediyüz misline kadar mükâfat verilir. Oruç ise bana mahsustur. Onun mükâfatı bana aittir. Yani; onun mükâfatı kat be kattır.....
Nefsim elinde olan Allaha yemin ederim ki, oruçlu ağzın kokusu, Yüce Allah katında misk kokusundan daha temizdir. Yüce Allah: Oruçlu kimse benim için yemesini, içmesini, cinsî arzusunu terk eder. Oruç, yalnız benim içindir / doğrudan doğruya benim için yapılan bir ibâdettir. Onun ecrini de doğrudan doğruya ben veririm.
Cennette Reyyân denilen bir kapı vardır ki, kıyamet günü o kapıdan ancak oruçlular gireceklerdir.

Sabır ve Şükür (Kitabus-Sabri veş-Şükr)

Hadislerde geçtiği ve haberlerin bunu doğruladığı gibi iman iki parçadır; bir parçası sabır diğer parçası ise şükürdür. Sabır ve şükür Allah-u Teâlânın sıfatlarından ve Esma-ul Hüsnasındandır. Çünkü Allah kendisini sabur ve şekur diye isimlendirmiştir. Sabır ve şükrün hakikatini bilmeyen imanın iki parçasını da bilmemiş olur. Aynı şekilde sabır ve şükrün hakikatini bilmeyen Allahın iki sıfatını da bilmemiş olur. Allaha yakınlığa ulaşmanın tek yolu imandır. İmanı oluşturan şeyleri bilmeden imanın yolunu tutmak nasıl düşünülebilir? Sabır ve şükrü öğrenmek istemeyenler imanın ne ile gerçekleştiği ve neden ibaret olduğunu bilmek istemeyenlerdir. İmanın bu iki parçasını izaha ve açıklamaya ne kadar da ihtiyaç vardır. Ben bu iki parçayı birbirinden bağımsız olarak tek bir kitapta açıklayacağım.

İki Şehvetin Kırılması (Kitabu Kesriş-Şehveteyn)

Ademoğulunu helak eden etkenlerin en büyüğü mide şehvetidir. Bu şehvetten dolayı Âdem (aleyhisselam) ve Havva annemiz kalıcı diyar cennetten çıkartılıp değersizlik ve muhtaçlık diyarı dünyaya gönderildi. Hani onlara ağaç yasaklanmıştı da şehvetleri ağır basıp ondan yemiş ve avret yerleri açılmıştı. Mide esasen şehvetlerin kaynağı, hastalıkların ve musibetlerin aslıdır. Çünkü bunun peşinden cinsellik şehveti ve kadınlara olan aşırı arzu geliyor. Sonra yemek ve cinsellik şehvetinin peşinden mal ve makama olan aşırı sevgi geliyor, ki bu ikisi yemeklere ve kadınlara olan isteğin artışına sebep oluyor. Sonra malın çoğalıp ve makamın yükselmesinin peşinden çeşit çeşit düşüncesizlikler ve türlü türlü rekabetler ile hasetleşmeler geliyor. Sonra bunlardan riya musibeti ve kendini beğenme, övünme ve kibirlenme felaketleri doğuyor. Sonra bunlar sahibini zulüm, münker ve fuhşiyat işlemeye kadar götürüyor.

Nefis Terbiyesi (Kitabü Riyazetin-Nefs)

Biz bu kitapta kalp hastalıklarından bazı bölümlere bir de özetle ve hastalıkların hususi ilaçlarıyla ilgili tafsilata girmeksizin bu hastalıkların tedavisi hakkında söylenecek sözün keyfiyetine işaret edeceğiz. Çünkü o, bu kısmın sonunda gelecektir. Bizim şu an ki amacımız ahlâkı güzelleştirme ve bunun metotlarına giriş noktasında genel bir bakıştır.
Biz bunu zikredeceğiz ve bunu idrak etmek akıllara yaklaşsın/kolay olsun diye bedenin ilacını örnek olarak vereceğiz. Bu husus sırasıyla şu fasılların beyanıyla açığa çıkar:
1-) Güzel ahlâkın fazileti ve kötü ahlâkın kınanması
2-) Güzel ahlâkın hakikati
3-) Ahlâkın terbiye ile değişebileceği
4-) Güzel ahlâka ulaştıran sebepler
5-) Ahlâkı güzelleştirmeye ve nefislerin terbiyesine götüren yollar
6-) Kalp hastalıklarının alametleri...