Kanuni Devrinde Osmanlı Hayatı

Osmanlı toplumunun en yu¨ksek hayat du¨zeyine ulaştığı Kanûnî Sultan Su¨leyman devri, sadece siyasi zaferlerle değil, gu¨ndelik yaşamın incelikleriyle de tarihin en merak edilen dönemlerinden biridir. M. Ertuğrul Du¨zdağ tarafından kaleme alınan Kanûnî Devrinde Osmanlı Hayatı, halkın en mahrem meselelerini ve en samimi sorularını aydın zu¨mreye danıştığı "fetva" mu¨essesesini merkeze alarak, bu devrin sosyal manzarasını eşsiz bir berraklıkla gu¨nu¨mu¨ze taşıyor. İslam esaslarına göre verilen bu cevaplar, sadece birer dinî hu¨ku¨m değil; aynı zamanda dönemin hayat tarzını, giyim kuşamını, yeme-içme ku¨ltu¨ru¨nu¨ ve tarihî hadiselerini içinde barındıran yaşayan birer sosyal belgedir.

Eserin temelini, o devrin en kudretli ve meşhur şeyhu¨lislâmı Ebussuud Efendi'nin yazma hâlindeki on binden fazla fetvası oluşturmaktadır. Bu muazzam arşiv içerisinden titizlikle seçilen bin bir adet fetva, tarih ve sosyoloji araştırmalarında ihmali mu¨mku¨n olmayan bir kaynak niteliğindedir. Bir nevi "nazarî mahkeme kararı" olan bu metinler; ilahi menşeli bir hukuku temsil etmeleri ve hu¨ku¨mlerine uymanın bir ibadet sayılması sebebiyle, toplumun her tu¨rlu¨ fikir ve davranışının tartıldığı en temel terazi görevini görmu¨ştu¨r. Ebussuud Efendi'nin kaleminden çıkan bu "yaşayan belgeler", geçmişin tozlu sayfalarını gu¨nu¨mu¨zu¨n meraklı okuru için canlı birer tabloya dönu¨ştu¨rmektedir.